Trung tâm Ứng dụng và Dịch vụ khoa học - công nghệ Quảng Ngãi

https://qsti.vn

Phương pháp thủy canh trên máng giá thể.

Phương pháp thủy canh trên máng giá thể.
Quy trình kỹ thuật trồng một số loại rau ăn lá bằng phương pháp thủy canh trên máng giá thể trong điều kiện nhà màng.
  1. Chuẩn bị thiết bị dụng cụ trồng:
  • Chuẩn bị máng chứa giá thể
  • Vĩ xốp ươm hạt giống.
  • Giàn ươm cây con mái che lưới râm, có gắn hệ thống phun sương giữ ẩm và làm mát.
  • Thiết bị đo nồng độ chất hòa tan trong dung dịch, thiết bị TDS
  • Thiết hị đo chỉ số pH dung dịch
  1. Xử lý giá thể trồng:
  • Chọn nguyên liệu làm giá thể trồng rau thủy canh: Xơ dừa, Mùn Cưa, vỏ trấu hun.
  • Ngâm giá thể (xơ dừa, mùn cưa) trong nước vôi 3% thời gian 10 ngày để xử lý chất tanin, diệt khuẩn, diệt nấm gây bệnh.
  • Xả ráo nước ngâm giá thể, cho nước lã ngâm 2-3 ngày xả ráo, công đoạn này làm 2 lần để xả sạch nước vôi ngấm trong giá thể.
  • Để ráo nước, độ ẩm giá thể 70-80%, đóng bao bảo quản sử dụng dần.
  1. Gieo ươm cây con:
  1. Đối với rau cải, xà lách : Ươm cây con trên vĩ xốp
  • Cho giá thể vào các lổ vĩ ươm (vĩ xốp loại 104 lổ), dùng dụng cụ tạo lổ nhanh trên vĩ ươm độ sâu 1-1.5 cm, mỗi lổ gieo 1 hạt rau cải hoặc 1 hạt xà lách đạt tiêu chuẩn, gieo xong sắp đặt các vĩ ươm trên giàn ươm giống.
  • Phun nước tạo độ ẩm trên các vĩ ươm, sau 3-4 ngày hạt nảy mầm, tiến hành pha dinh dưỡng theo tỷ lệ quy định (nồng độ từ 1000-1200 ppm) đổ vào các máng giàn ươm giống một lượng dung dịch từ cao 1 cm để cung cấp nước và dinh dưỡng cho cây giống.
  • Thời gian ươm cây con trong vĩ ươm từ 12-15 ngày.
  1. Đối với rau muống:
  • Ngâm hạt trong nước 2 sôi + 3 lạnh thời gian 24-30 tiếng, hạt ủ thời gian 12-24 tiếng cho hạt nức nanh.
  • Tạo rãnh trong luống giá thể  rộng 3-4cm, sâu 3-4 cm, rãi hạt giống mật độ vừa phải rồi lấp giá thể lại.
  1. Đối với trồng rau zíp cá:
  • Gốc hoặc thân cây zíp cá cấy trực tiếp vào luống giá thể, khoảng cách 10cm/cây. Một thời gian cây zíp cá sẽ phát triển nhảy mầm mật độ dày đặt trong máng trồng.
  1. Chăm sóc và cấy chuyển cây con (đối với rau cải và xà lách):
  • Để cây con sinh trưởng thuận lợi, giàn ươm cây con phải  đảm bảo mát mẻ, đủ ẩm, điều kiện ánh sánh vừa phải, dùng lưới râm cắt nắng 70% để hạn chế ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp.
  • Trong quá trình ươm nuôi cây con luôn giữ ẩm, tưới phun sương làm mát tạo điều kiện thuận lợi để cây giống sinh trưởng khỏe mạnh.
  • Khi cây con ươm được 12-15 ngày hệ rễ bắt đầu phát triển khỏe mạnh, độ dài rễ 3-5 cm, cây có chiều cao 4-5cm. Loại bỏ những cây con có dấu hiệu bệnh sinh lý như vàng lá, đỏ lá hay cây còi cọc kém phát triển hoặc các dấu hiệu nấm bệnh như héo lá, đen gốc, hay thối rễ, chuyển khay ươm cây con và trồng vào các máng trồng chứa giá thể trong nhà màng (máng trồng đổ lượng giá thể có độ dày từ 15-20 cm).
  • Khoảng cách trồng của rau xà lách, rau cải là : cây cách cây 20cm, hàng cách hàng 20 cm.
  1. Tưới nước và bón phân
  • Cho nước lã sạch bể chứa dung dịch trồng, châm dinh dưỡng vào các bể chứa dung dịch đúng tỷ lệ quy định, dùng thiết bị TDS kiểm tra tra nồng độ chất hòa tan trong dung dịch đạt yêu cầu, cân đối lượng dinh dưỡng trong dung dịch trồng cây đạt chỉ số TDS nằm trong ngưỡng từ 1200-1500 ppm.
  •  Điều chỉnh lượng nước và dung dịch dinh  dưỡng  được cung cấp đồng thời thông qua hệ thống ống tưới nhỏ giọt chạy dài trên các máng giá thể. Dung dịch dinh dưỡng dư sẽ thấm xuống đáy máng và được thu hồi về bể chứa thông qua hệ thống ống rút đặt dưới đáy máng.
  1. Bổ sung dinh dưỡng cho hệ thống:
  • Trong một chu kỳ của lứa rau trồng trên hệ thống thủy canh cần bổ sung dinh dưỡng từ 3-4 lần,  khoảng 5-7 ngày dùng thiết bị kiểm tra hàm lượng chất dinh dưỡng trong hệ thống  nếu chỉ số TDS dưới 1000 ppm bổ sung thêm dung dịch. Giữ chỉ số TDS từ 1200-1500 ppm là đạt yêu cầu.
  • Dinh dưỡng thủy canh đạt tiêu chuẩn thường ở dạng chất lõng, chia làm 2 nhóm A và B, khi bổ sung dinh dưỡng bằng cách cho lần lượt mỗi loại vào thùng chứa, lưu ý tránh pha dịch A và B dạng đậm đặc vào chung với nhau sẽ gây kết tủa làm giảm chất lượng của dung dịch dinh dưỡng.
  • Kiểm tra chỉ số pH của dung dịch dinh dưỡng trong hệ thống, đảm bảo pH từ 6 - 7 là đạt yêu cầu cho cây trồng phát triển tốt nhất.

Chú  ý: Muốn tăng chỉ số TDS (tổng nồng độ hòa tan của ion trong dung dịch) thì ta bổ sung thêm dung dịch dinh dưỡng. Muốn giảm pH thì có thể sử dụng H3PO4 hay HNO3, muốn tăng pH thì dùng KOH để thêm vào dung dịch.

  1. Cung cấp nước cho hệ thống: 
  • Trong quá trình nuôi trồng, tùy thuộc vào thời tiết và giai đoạn phát triển của cây mà lượng nước trong hệ thống sẽ bị tiêu hao nhiều hay ít, do vậy cứ 2-3 ngày cần quan sát và bổ sung thêm nước cho đầy thùng chứa vào buổi sáng để tránh bị cạn nước trong thùng chứa và trong hệ thống. Hoặc dùng nguồn nước chảy trực tiếp vào thùng chứa dung dịch qua phao cơ để khống chế lượng nước vào thùng không bị tràn ra ngoài.
  • Trong toàn bộ quá trình nuôi trồng hoàn toàn không sử dụng bất kỳ chế phẩm phân bón hay thuốc bảo vệ thực vật nào khác vào hệ thống trồng rau. Nguồn nước sử dụng để pha dung dịch dinh dưỡng cho hệ thống giàn rau trong suốt thời gian nuôi trồng đảm bảo là nước giếng khoan, đạt tiêu chuẩn quy định.
  1. Chăm sóc cây:

Trong quá trình trồng cần theo dõi sự sinh trưởng của rau, tiến hành tỉa bỏ lá già để nấm bệnh không phát triển, do điều kiện nhà màng cách ly bằng lưới chăn côn trùng nên sâu bệnh không xâm hại do đó không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật để phun cho rau.

  1. Thu hoạch rau: 

- Cây sau khi trồng từ 4-5 tuần tuổi tùy thuộc vào từng loại rau mà có kế hoạch thu hoạch phù hợp. Thu hoạch vào buổi sáng (trước 9 giờ) hoặc buổi chiều (sau 16 giờ) để tránh cây khỏi bị héo khi thu hoạch.

    - Khi thu hoạch nguyên giỏ cần tiến hành như sau:

   + Đối với rau cải , xà lách cần nhổ cả gốc rễ

  + Đối với rau gia vị, rau muống, rau Zíp cá cắt thân chừa lại phần gốc có 1-2 nách lá để cây tái sinh lứa tiếp theo.

Tác giả: KS. Nguyễn Văn Cao

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây